5 Kỹ thuật thu âm Stereo phổ biến

Thứ Ba, Tháng Hai 14, 2017

Kỹ thuật thu âm Stereo sẽ thường được thực hiện với từ 2 microphone trở lên. Trong phạm vi bài viết, StudioThuAm sẽ chỉ dừng ở mức giới thiệu cơ bản để bạn làm quen.

1.Kỹ thuật X-Y

 

Kỹ thuật X-Y rất dễ thực hiện đượ và cho âm hình tương đối tốt, tương thích với mono tốt. Bạn chỉ cần đảm bảo các yêu cầu sau:

2 chiếc microphone giống nhau (với cùng model, cùng nhà sản xuất), cùng polar pattern (sẽ thường là cardioid)

Đặt chéo nhau một góc từ 90-135 độ tùy theo các độ lớn của nguồn phát (cả dàn nhạc hay drums kit, piano…) hoặc thẩm mỹ. Thiết lập phổ biến nhất là góc 90 độ. Góc mic này rất hay gặp trong các microphone stereo có bán sẵn trên thị trường (ví dụ Audio Technica AT2022).

2 đầu mic cần đặt gần nhau nhất có thể. Khoảng cách tối đa là 12 inch (~ 30.5 cm). Thiết lập phổ biến và an toàn nhất là 2 đầu mic gần chạm nhau.

Khi thu xong, bạn có thể pan 2 tín hiệu tùy ý để có thể có được âm thanh, độ rộng như ý. Khả năng tương thích Mono của X-Y có thể thay đổi từ khá tốt tới xuất sắc tùy vào khoảng cách giữa 2 đầu mic capsule .

2.Kỹ thuật Mid-Side Stereo (M-S)

Tương tự như X-Y, đây là kỹ thuật rất dễ thiết lập. Âm thanh stereo khi sử dụng kỹ thuật M/S rất tự nhiên,với  không gian rộng hơn XY và tương thích mono tốt hơn. Rất nhiều album nhạc cụ cổ điển độc tấu (đặc biệt là guitar) đã được thu bằng chính phương pháp này.

Yêu cầu kỹ thuật của Mid-Side có hơi phức tạp hơn XY 1 xíu. Bạn sẽ cần 2 microphone với đặc tính âm thanh là khác nhau.

Mic A: 01 mic cardioid hoặc omni hướng về phía nguồn phát, bắt âm thanh trực tiếp. Thường thì người ta hay sử dụng Cardioid nhưng trong album “El Diablo Suelto” của John Williams, kỹ sư âm thanh đã sử dụng mic Omni.

Mic B: 01 mic Figure-8 (bi-directional mic) hướng về 2 phía bên trái, phải của Mic A để bắt âm thanh gián tiếp. Mic B được đặt ngay dưới hoặc trên Mic A.

Tín hiệu thu được từ Mic A có thể pan vào giữa (Center). Tín hiệu thu từ Mic B sẽ được duplicate (hoặc copy) sang một kênh tín hiệu thứ 2. Hai kênh tín hiệu do Mic B tạo thành được pan trái, phải và 1 bên sẽ được đảo cực (invert polarity).

Nếu bạn muốn giảm độ rộng của âm hình thì hạ cường độ tín hiệu của 2 kênh Mic B xuống. Nếu bạn muốn tăng độ rộng? Hãy làm ngược lại.

Âm thanh thu được khi sử dụng kỹ thuật M-S là tương thích mono tuyệt đối! Lý do rất đơn giản. Vì 1 trong 2 kênh tín hiệu của Mic B chính là phiên bản đảo cực của kênh còn lại, do đó khi về mono, 2 kênh này sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau. Kết quả bạn sẽ nghe thấy âm thanh chỉ phát từ Mic A mà không gặp bất cứ hệ quả của comb-filtering nào.

3.Kỹ thuật Blumlein

Gần giống như X-Y, kỹ thuật Blumlein cũng rất dễ thiết lập, cho ra âm thanh rất tự nhiên, tương thích mono tốt và rất được yêu thích khi thu piano, drums room, ambience.

Thiết lập Blumlein:

Sử dụng 02 microphone giống nhau (với cùng model, cùng nhà sản xuất) với polar pattern Figure-8 (bi-directional mic)

Đặt 2 mic tạo thành 1 góc vuông 90 độ, 2 mic capsule sát nhau nhất có thể

Tín hiệu thu được từ 2 mic có thể pan trái phải với độ rộng tùy ý để có âm thanh tốt, phù hợp nhất.

4.Kỹ thuật Spaced Pair (A/B)

Đây là kỹ thuật được sử dụng rất phổ biến vì sự linh hoạt, với âm hình rộng tuy nhiên lại không thân thiện lắm với người mới tập thu stereo vì sẽ rất dễ gặp vấn đề về combfiltering và khả năng tương thích mono không cao bằng X-Y, M-S.

Để thiết lập Spaced Pair, chúng ta cần:

02 microphone cùng model và polar pattern (cardioid hoặc omni)

02 mic này được đặt cách nhau từ 90 – 300 cm. Tín hiệu thu được pan trái và phải. Độ rộng khi pan có thể quyết định tùy ý bởi các kỹ sư âm thanh

Kỹ thuật Spaced Pair thường được áp dụng khi thu dàn nhạc (giao hưởng, hợp xướng…) hoặc là nhạc cụ có kích thước lớn như drums, piano… Tùy vào độ lớn thực tế của nguồn phát mà bạn có thể thay đổi các khoảng cách giữa 2 mic cho phù hợp.

Một thói quen cần có khi tập thu stereo là nghe kiểm tra trên mono liên tục để đảm bảo được vị trí thiết lập của chúng ta hạn chế nhiều nhất có thể vấn đề về phase.

5.Kỹ thuật ORTF

Đây là kỹ thuật cho âm thanh tự nhiên, cùng âm hình tốt. Khả năng tương thích mono tốt hơn Spaced Pair nhưng lại kém hơn X-Y, M-S, Blumlein. Việc thiết lập không quá khó nhưng lại đòi hỏi phải chính xác:

Sử dụng 02 microphone Cardioid cùng model, cùng nhà sản xuất

02 mic tạo thành một góc 110 độ

02 mic capsule cách nhau khoảng 17cm

Kỹ thuật này được sử dụng rất nhiều khi thu drums room và ambience vì âm thanh ấm áp, tự nhiên. Tại sao khả năng tương thích mono lại kém hơn X-Y, M-S, Blumlein? Lý do rất đơn giản đó là khoảng cách giữa 2 mic capsule lớn hơn (17cm).

Có thể nói về độ rộng của âm hình, ORTF nằm giữa nhóm X-Y, M-S và Spaced Pair.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *